Khi đóng tủ, nhiều công trình để sẵn lỗ ống hút mùi 100 hoặc 110 mm vì dễ mua ống. Đến lúc lắp máy có cửa ra 150 mm, thợ phải dùng côn thu. Máy vẫn có thể chạy nhưng lưu lượng thực tế giảm và tiếng gió thường tăng. Bosch khuyến nghị chọn đường kính lớn nhất có thể là 150 mm; tài liệu kỹ thuật của hãng cho biết dùng 120/125 mm có thể giảm luồng khí và tăng tiếng ồn, còn 100 mm không được khuyến nghị.
Ống 150 mm không phải yêu cầu tuyệt đối cho mọi model. Phải theo đường kính đầu ra và sách lắp đặt của chính máy, nhưng với bếp làm mới, chuẩn bị 150 mm tạo dư địa tốt hơn cho phần lớn máy công suất trung bình và cao.
Ống 150 mm có tiết diện lớn hơn nhiều so với ống 100–125 mm
Tiết diện tròn được tính theo πr². Ống 150 mm có khoảng 176,7 cm²; 125 mm khoảng 122,7 cm²; 120 mm khoảng 113,1 cm²; còn 100 mm chỉ khoảng 78,5 cm². Như vậy ống 100 mm chỉ còn khoảng 44% tiết diện của ống 150 mm.
Để đưa cùng một lưu lượng qua ống nhỏ, vận tốc không khí phải tăng. Không khí chạy nhanh qua côn thu, gân ống và đoạn co tạo nhiễu động, làm tăng tổn thất áp và tiếng gió. Quạt phải làm việc trong điều kiện trở lực lớn hơn nên lưu lượng tại chụp hút thấp hơn số công bố trong phòng thử.
Đường ống nhỏ không biến công suất motor thành lực hút tốt hơn
Cảm giác “bóp ống để gió mạnh” dễ gây hiểu nhầm. Vận tốc ở đoạn hẹp có thể cao hơn nhưng tổng lượng không khí đi qua thường giảm vì quạt gặp cản. Khói vẫn thoát chậm ở vùng nấu, trong khi tiếng rít tại ống và van ngoài tường tăng.
Công suất điện của motor cũng không phải lưu lượng tại đầu hút. Hiệu quả cuối cùng là kết quả của đường đặc tính quạt, lưới lọc, chiều dài ống, số co, độ nhám và áp lực gió bên ngoài.
Vì sao đường ống dài và nhiều co làm mất hiệu quả?
Mỗi mét ống và mỗi đoạn đổi hướng đều tạo ma sát. Co vuông gấp làm dòng khí tách lớp mạnh hơn co bán kính rộng. Bosch khuyến nghị đường ống ngắn, mặt trong trơn, ít đoạn uốn và dùng đường kính lớn; một tài liệu của hãng còn lưu ý nên để đoạn thẳng khoảng 30 cm trước co đầu tiên khi điều kiện cho phép.
Ống mềm gân dễ thi công nhưng các gân tạo xoáy. Nếu bắt buộc dùng, phải kéo căng để giảm nếp gấp. Ống cứng tròn hoặc ống phẳng đúng tiết diện, bề mặt trơn thường cho kết quả ổn định hơn.
Cách chuẩn bị ống chờ 150 mm từ lúc làm tủ
- Chọn máy hoặc ít nhất xác định vị trí đầu ra trước khi khoan tường.
- Đi ống 150 mm liên tục từ máy tới cửa xả nếu tài liệu cho phép; tránh thu nhỏ rồi lại mở rộng.
- Chọn lộ trình ngắn nhất, dùng co bán kính rộng và giảm số co.
- Lắp van một chiều đúng hướng, bảo đảm cánh van mở tự do.
- Đầu ngoài trời có chụp che mưa nhưng không dùng lưới quá dày gây nghẹt mỡ.
- Cố định ống để không rung vào tủ, đồng thời chừa cửa kiểm tra mối nối.
Nếu đi ngang dài, tham khảo yêu cầu độ dốc của hãng để hạn chế nước ngưng chảy ngược. Không tự áp dụng một độ dốc cho mọi công trình.
Nếu nhà đã có ống 100, 110 hoặc 125 mm thì xử lý thế nào?
Trước tiên, đọc giới hạn của model. Nếu hãng cho phép 120/125 mm, có thể dùng côn chuyển đúng phụ kiện nhưng phải chấp nhận lưu lượng thấp hơn và tiếng ồn cao hơn. Không nên ghép nhiều côn, ống mềm xẹp hoặc bịt khe bằng vật liệu không chịu nhiệt.
Với ống 100/110 mm dài và nhiều co, nên đánh giá khả năng thay đường ống. Nếu không thể cải tạo, đôi khi phương án tuần hoàn với bộ lọc phù hợp cho trải nghiệm êm hơn, nhưng cần hiểu tuần hoàn không đưa hơi ẩm và nhiệt ra khỏi phòng.
Ống lớn vẫn cần không khí bù cho căn bếp
Khi máy đẩy không khí ra ngoài, phòng phải có lượng khí mới đi vào. Nhà đóng kín có thể làm lưu lượng sụt, cửa khó mở hoặc gây áp suất âm, đặc biệt nguy hiểm khi có thiết bị đốt nhiên liệu. Bosch khuyến nghị bảo đảm thông gió và tham vấn chuyên môn khi có lò sưởi, bếp gas hay nguồn lửa khác.
Do đó, một hệ hút tốt cần đủ ba phần: máy phù hợp, ống 150 mm được làm đúng và nguồn không khí bù an toàn. Có thể xem các model máy hút mùi trước khi bàn giao bản vẽ ống cho đội thi công.
